İç Denetim Nedir?
İç denetim; kurumun, yönetimi ve personeli tarafından hayata geçirilen, belirlenmiş hedeflere ulaşmasında ve misyonunu gerçekleştirmesinde makul bir güvence sağlamak üzere tasarlanmış ve kurumun genelini etkileyen bütünleşmiş bir süreçtir. İç denetim sadece finansal işlemler ve raporlama ile ilgili değil; yönetimi, idare süreçlerini, stratejiyi ve kurumun diğer faaliyetlerini kapsayan tüm denetimleri ifade eder. Her kurumun iç denetim sistemi aynı değildir. Kurumlar ve denetimleri; organizasyon yapısına, kurum kültürüne ve yönetim felsefesine göre farklılaşır.
İç Denetim Sisteminin Amaçları
Faaliyetlerin etkin ve verimli olması,
Mali raporların güvenilirliği,
Yürürlükteki mevzuata uyum,
Varlıkların korunması.
Faaliyetlerin etkin ve verimli olması, kurumun; hedeflerine ulaşma düzeyi, performansı, faydamaliyet yapısı gibi temel faaliyet hedefleri ile ilgilidir.
Mali raporların güvenilirliği, mali verilerin açık ve anlaşılır bir biçimde kayıtlara alınması ve yayınlanması ile verilere kolaylıkla ulaşılabilmesi gibi konuları içerir.
Yürürlükteki mevzuata uyum, kurumun yürüttüğü faaliyetlerin yasal düzenlemelere uygun olmasını sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaları içerir.
Varlıkların korunması ise kurumun sahip olduğu tüm varlıkların güvence altına alınmasını içerir.
İç Denetim Sitemine İlişkin Düzenlemeleri İçeren Yasal Mevzuat
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
6085 Sayılı Sayıştay Kanunu
İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar
Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği
Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi
Bileşenler
1. Denetim ortamı standartları
Etik değerler ve dürüstlük
Misyon, organizasyon yapısı ve görevler
Personelin yeterliliği ve performansı
Yetki devri
2. Risk değerlendirme standartları
Planlama ve programlama
Risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
3. Denetim faaliyetleri standartları
Denetim stratejileri ve yöntemleri
Prosedürlerin belirlenmesi ve belgelendirilmesi
Görevler ayrılığı
Hiyerarşik denetimler
Faaliyetlerin sürekliliği
Bilgi sistemleri denetimleri
4. Bilgi ve iletişim standartları
Bilgi ve iletişim
Raporlama
Kayıt ve dosyalama sistemi
Hata, usulsüzlük ve yolsuzlukların bildirilmesi
5. İzleme standartları
İç denetimin değerlendirilmesi
İç denetim
Kamu İç Kontrol Standartları COSO modeli, INTOSAI Kamu Sektörü İç Kontrol Standartları Rehberi ve Avrupa Birliği İç Kontrol Standartları çerçevesinde 18 Standart, 79 Genel Şart belirlenmiştir.
Rol ve Sorumluluklar
İç denetimin etkinliğinde en büyük rolü yönetim üstlenir. İdareciler iç denetim sisteminin etkili bir biçimde işlediğinin güvencesini verebilmek için uygun politikalar oluşturmalı ve güvence sağlamalıdırlar. Kurumun tüm personeli görevlerini yerine getirirken belirli faaliyetlerin yerine getirilmesini amaçlar. Bu faaliyetler birimin diğer faaliyetleri ile birleşerek birim hedeflerine, birim hedefleri de bir bütün olarak kurum hedeflerine ulaşılmasını sağlar. Kurumun her seviyesinde görev alan çalışanlar, iç denetim sisteminde kullanılacak bilgileri üretir, denetimleri etkileyen faaliyetlerde bulunur. Bu nedenle tüm çalışanlar iç denetimin bir parçasıdır ve uygulanmasından sorumludur.
Üst Yönetici (Rektör)
Harcama Birimleri
Mali Hizmetler Birimi (Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı)
İç Denetim Birimi